زیر ذرهبین
سوال و جواب درس «زیر ذرهبین» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «زیر ذرهبین» چیست؟
جواب: روش گردآوری اطلاعات(مشاهده)
۲- یک شیوه نظاممند در جمع آوری اطلاعات چیست؟
جواب: مشاهده
۳- برای پاسخ به پرسش «دانشآموزان مدرسه شما در زنگ تفریح چه رفتارهایی انجام میدهند؟» از چه روشی برای گردآوری اطّلاعات باید استفاده کرد؟ چرا؟
جواب: مشاهده بهترین روش برای گردآوری اطلاعات این پرسش مشاهده کردن است.
۴- ارائه گزارش باید بر چه اساسی باشد؟
جواب: براساس مشاهدات باشد نه حدس و گمان و نظر شخصی.
۵- در جمعآوری اطلاعات به روش مشاهده به چه نکاتی باید توجه کرد؟
جواب: به هنگام مشاهده، نکات اخلاقی را باید رعایت کرد به عنوان مثال مشاهده برای دیگران مزاحمت ایجاد نکند.
مردم پسندها
سوال و جواب درس «مردم پسندها» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «مردم پسندها» چیست؟
جواب: روش گردآوری اطلاعات، مصاحبه و نظرسنجی میباشد.
۲- هدف اصلی درس «مردم پسندها» چیست؟
جواب: آشنایی با روشهای گردآوری اطلاعات
۳- برای گفتگو در اجتماع پژوهشی کلاس چه چیزی را باید رعایت کرد؟
جواب: گوش دادن موثر و احترام به حقوق دیگران
۴- هنگام بحث گروهی دربارهی یک موضوع چه چیزی مناسب نیست؟
جواب: برای نظر خود دلیل آوردن – به موضوعات مختلف پرداختن – پرسش کردن از دیگران
۵- برای پاسخ به پرسش «دانش آموزان مدرسهی شما کدام درس را بیشتر دوست دارند؟» از چه روشی برای گردآوری اطّلاعات باید استفاده کرد؟ چرا؟
جواب: نظرسنجی؛ چون میزان علاقه دانشآموزان مورد پرسش قرار میگیرد.
طرح پرسش پژوهشی
سوال و جواب درس «طرح پرسش پژوهشی» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «طرح پرسش پژوهشی» چیست؟
جواب: سبب تمرین فنون پرسشگری میشود.
۲- اولین گام در پژوهش چیست؟
جواب: روشن کردن مسئلهای است که ذهن شما را به خود مشغول کرده و برای حل آن میخواهید پژوهش انجام ندهید.
۳- پرسشهایی که در ذهن ما وجود دارد به صورت کلی درباره چه چیزهایی میتواند باشد؟
جواب: درباره خود – خالق – مخلوق و خلقت
۴- هنگام مواجه با سوالات چهار گرینهای اولین چیزی که مورد استفاده و بررسی قرار میگیرد چیست؟
جواب: استفاده از آموختهها و تجربیات
۵- پرسشهایی که با «چرا» شروع میشوند. چه شباهتی با هم دارند؟
جواب: پرسشهایی که با چرا شروع میشوند بیشتر به دنبال علت یک جریان یا اتقاق هستند و به چگونگی آن توجه ندارند.
۶- پرسشهایی که با «آیا» شروع میشوند, چه شباهتی با هم دارند؟
جواب: پرسشهایی که با آیا شروع میشوند به دنبال اطلاعات و پاسخهایی واحد است و همهی آنها به دنبال پاسخ بله یا خیر هستند.
۷- ویژگیهای یک پرسش پژوهشی مناسب رانام ببرید؟
جواب:
– پرسش دقیق، واضح و روشن بیان شده باشد.
– روش گردآوری اطلاعات در آن قابل تشخیص باشد.
– گردآوری اطلاعات در حد توان شما باشد.
– شما به دانستن پاسخ آن علاقهمند باشید.
– پاسخ آن پرسش را از قبل ندانید و به دانستن آن نیاز داشته باشید.
روش گردآوری اطلاعات
سوال و جواب درس «روش گردآوری اطلاعات» تفکر و پژوهش ششم
۱- برای گردآوری اطلاعات انتخاب هر روش چگونه است؟
جواب: انتخاب هر روش با توجّه به پرسش و نوع اطّلاعات مورد نیاز انجام میگیرد
۲- روشهای گردآوری اطلاعات را نام ببرید؟
جواب: مشاهده، نظر سنجی(مصاحبه، پرسش نامه) و استفاده از اطّلاعات موجود در منابع چاپی و الکترونیکی
۳-کدام یک با بقیه در یک گروه قرار نمیگیرد؟
مشاهده – نظرسنجی – مصاحبه – پرسشنامه
جواب: مشاهده
۴- مشاهده چیست؟
جواب: گردآوری اطلّاعات با استفاده از حواس پنج گانه.
۵- مشاهده را چگونه میتوان انجام داد؟
جواب: بدون ابزار یا با استفاده از ابزارهایی مانند ذرهبین، میکروسکوپ، تلسکوپ، دوربین و …
۶- تفاوت مشاهده و دیدن چیست؟
جواب: مشاهده نگاه هدفدار است که با دقت، توجه و تفکر همراه است؛ اما دیدن فقط نگاه کردن است.
۷- نظرسنجی چیست؟
جواب: از روشهای گردآوری اطّلاعات است که در آن نظر و میزان علاقه گروهی خاص دربارهی موضوعی مورد پرسش قرار میگیرد.
۸- نظرسنجی به چند طریق انجام میشود؟
جواب: به دو طریق مصاحبه یا پرسشنامه
٩- روش مصاحبه چگونه انجام میشود؟
جواب: در مصاحبه، مصاحبه شوندگان به صورت فردی یا گروهی به طور شفاهی مورد پرسش قرار میگیرند.
۱۰- روش پرسشنامه چگونه انجام میشود؟
جواب: در روش استفاده از پرسش نامه، پرسشها به صورت کتبی ارائه میشود و پاسخ دهنده باید گزینههایی را انتخاب کند یا به صورت تشریحی به پرسشها پاسخ دهد.
۱۱- روش مراجعه به منابع چاپی و الکترونیکی چگونه انجام میشود؟
جواب: در این روش از اطّلاعات موجود در منابع چاپی و الکترونیکی مانند کتابها، مجلّات، گزارشهایی که قبلاً تهیه شده، اسناد و … استفاده میشود.
۱۲- هنگام استفاده از منابع چاپی و الکترونیکی به چه نکاتی باید توجه کرد؟
جواب: باید مطمئن شویم که اطّلاعات موجود دارای اعتبار است. برای مثال، اگر از کتاب یا سایت (وبگاه) اینترنتی نقل قول میکنیم باید مطمئن شویم که نویسنده آن در کار خودش متخصّص و مطالب به روز باشد.
۱۳- برای یافتن پاسخ پرسش «همسالان شما در مدرسه در زنگ تفریح چه بازی هایی انجام میدهند؟» از چه روشی استفاده می شود؟
جواب: روش مشاهده
۱۴ برای یافتن پاسخ پرسش«محبوبترین مکان در مدرسه شما از نظر دانش آموزان کجاست؟» از چه روشی استفاده میشود؟
جواب: روش نظرسنجی
۱۵- برای یافتن پاسخ پرسش «پادشاهان هخامنشی از ابتدا تا انتها چه کسانی بودند؟» از چه روشی استفاده میشود؟
جواب: روش مراجعه به منابع چاپی و الکترونیکی
نارنجیپوش امانتدار
سوال و جواب درس «نارنجیپوش امانتدار» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «نارنجی پوش امانتدار» چیست؟
جواب: امانتداری -ارزش گذاری به حق دیگران
۲- مهمترین پیام «نارنجی پوش امانتدار» چیست؟
جواب: امانتداری
۳-یکی از جنبههای تصمیمگیری مناسب چیست؟
جواب: توجه به نتایج تصمیم ما برای خود و دیگران
ماه بود و روباه
سوال و جواب درس «ماه بود و روباه» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «ماه بود و روباه!» چیست؟
جواب: آرزوها و زیباییها
۲- چرا روباه از ماه خوشش آمد؟
جواب: جذابیت ماه
۳- چرا ماه از زندگی با روباه راضی نبود؟
جواب: چون ماه درخشندگی در آسمان را میخواست نه زندانی شدن در خانه روباه
۴- در اغلب داستانها روباه نماد چیست؟
جواب: فریب و حیلهگری
۵- در داستان ماه بود و روباه؛ روباه نماد چه انسانهایی است؟
جواب: انسانهای خودخواه
۶- موضوع کلّی و پیام داستان چه بود؟
جواب: خودخواه نباشیم و به کسی وابسته نباشیم.
۷- چه چیز سبب شد روباه به فکر مالکیت ماه بیفتد؟
جواب: زیبابی و جدابیت ماه در تاریکی
۸- چرا تلاشهای روباه برای راضی کردن ماه به نتیجه نمیرسید؟
جواب: چون ماه فقط برای تابیدن و نور بود و از جایگاه خود خارج شده بود.
٩- چرا نویسندهی داستان این شخصیتها را انتخاب کرده است؟(مثلاً به جای روباه چرا خرس، فیل، یا هر حیوان دیگری انتخاب نشده است؟)
جواب: چون روباه شخصیتی مکار است.
۱۰- به نظر شما از این فعّالیت برای زندگی چه استفادهای میتوان کرد؟
جواب: خودخواه نباشیم و برای رسیدن به خواستههای خود دیگران را به خطر نینداریم.
۱۱- حاصل اندیشه چیست؟
جواب: عمل
۱۲- هنگام هر اندیشه و قبل از هر عملی چه پرسشهای مهم و کلیدی را باید از خود پرسید؟
جواب: هنگام هر اندیشه و قبل از هر عملی
آقکند
سوال و جواب درس «آقکند» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «آقکند» چیست؟
جواب: منطق در جست و جوی معنا
۲- آقکند به چه معناست؟
جواب: ده سفید(روستای سفید)
۳- مشکل معلم جدید در روستای آقکند با کلاس اولیها چه بود؟
جواب: معلم زبان ترکی بلد نبود و دانشآموزان فارسی بلد نبودند.
۴- در فیلم آقکند کدام گزینه باعث یادگیری زبان آذری معلم دوم شد؟
جواب: معلم دوم همدل دانشآموزان بود.
۵- رفتار معلم جدید یادآور چه ضربالمثلی است؟
جواب: همدلی از همزبانی بهتر است.
۶- شرایط معلم قبلی با معلم فعلی چه تفاوتها و شباهتهایی داشت؟
جواب:
شباهت: هر دو معلم بودند و هر دو مجبور بودند در روستا با امکانات کم کار کنند.
تفاوت: معلم قبلی زبان ترکی میدانست ولی معلم فعلی زبان ترکی بلد نبود. معلم قبلی راحت طلب بود ولی معلم فعلی سختکوش و پیگیر بود.
۷- در فیلم آقکند تصمیمات متفاوت گرفته شده توسط دو معلم در موقعیتهای یکسان به چه عاملی بستگی داشت؟
جواب: شخصیت متفاوت دو معلم
۸- علت تفاوت معلم جدید با معلمهای قبلی چه بود؟
جواب: تفاوت در طرز تفکر و برخورد با مسئله(شخصیت متفاوت دو معلم)
۹- با مشاهدهی فیلم آقکند چه چیزی را میتوانیم یاد بگیریم و تمرین کنیم؟
جواب: انتخاب و تصمیمگیری (ترجیح نیاز دیگران بر راحتی و میل خود)
۱۰- اگر راه حلی بر اساس دلایلی در الویت قرار گیرد ولی با دلایل دیگر آن الویت را نداشته باشد چه اتفاقی میافتد؟
جواب: بررسی راهحلها و تعیین الویتها دشوار میشود.
بوی خوش مدینه
سوال و جواب درس «بوی خوش مدینه» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «بوی خوش مدینه» چیست؟
جواب: آرزوها و انتخاب
۲- اویس قرنی اهل کجا بود؟
جواب: یمن
۳- آرزوی اویس چه بود؟
جواب: دیدن حضرت محمد(ص)
۴- اویس بعد از این که دید پیامبر خدا در مدینه نیست چه کار کرد؟
جواب: برگشت پیش مادرش
۵- چرا اویس با وجود داشتن آرزوی پیامبر(ص) و تحمل سختیهای راه، بدون دیدن او به یمن بازگشت؟
جواب: زیرا با مادرش قول داده بود زود برگردد.
۶- رفتار اویس با چه حدیثی در ارتباط است؟
جواب: و اُوفو بالعهد: به عهد خود وفا کنید.
۷- پیامبر بعد از بازگشت از سفر و شنیدن حکایت اویس چه کرد؟
جواب: دستار خود را به وسیلهی یکی از یاران خود برای اویس فرستاد.
۸- هنگاهی که اهداف، خواستهها و آرزوهایمان زیاد هستند چه باید کرد؟
جواب: باید ابتدا هدفهای خود را فهرست کنیم و با استدلال مشخص کنیم که کدام برای ما اهمیت بیشتری دارند.
۹- یکی دیگر از جنبههای تصمیمگیری مناسب چیست؟
جواب: در نطر گرفتن الویتها
مارگیر و اژدها
سوال و جواب درس «مارگیر و اژدها» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون «مارگیر و اژدها» چیست؟
جواب: طمع و آرزوها
۲- مارگیر برای نشان دادن چه چیزی اژدهای مرده را به شهر برد؟
جواب: شجاعت خودش
۳- چرا وقتی اژدها در اثر نور خورشید زنده شد مارگیر فرار نکرد و به سوی اژدها رفت؟
جواب: چون قبلا ادعا کرده بود اژدها را کشته است و نمیتوانست فرار کند.
۴- داستان «مارگیر و اژدها» از کدام کتاب است؟
جواب: داستانهای مثنوی معنوی مولوی
۵- مارگیر با خود به چه اندیشید که اژدها را با خود به شهر آورد؟
جواب: گفت این اژدها جان میدهد برای نمایش به مردم
۶- چرا مارگیر اژدها را به شهر آورد؟
جواب: سودجویی – جلب توجه – کشتن اژدها
۷- آیا مرد مارگیر درست فکر میکرد؟ چرا؟
جواب: خیر زیرا بدون فکر و با عجله آن کار را انجام داد.
۸- اشتباهات مارگیر چه بود و چه نتایجی داشت؟
جواب: خیلی سریع و با عجله تصمیم گرفت – مردم دچار ترس و وحشت شدند و جان خود را به خطر انداخت.
۹- آیا کسانی را میشناسید که مانند مارگیر رفتار کرده باشند؟
جواب: کلاهبرداران – قاچاقچیان – دزدان و …
۱۰- نتایج یک تصمیم از نظر زمانی چگونه میتواند باشد؟
جواب: گاهی فوری، گاهی کوتاه مدت و گاهی بلندمدت
۱۱- یکی دیگر از جنبههای تصمیمگیری چیست؟
جواب: در نطر گرفتن نتایج فوری، کوتاه مدت و بلندمدت یک انتخاب و اقدام
دیدنی های سرزمین من
سوال و جواب درس «دیدنیهای سرزمین من» تفکر و پژوهش ششم
۱- مضمون«دیدنیهای سرزمین من» چیست؟
جواب: انتخاب و هویت
۲- فرض کنید یک مهمان خارجی به کشور آمده است؛ برای انتخاب شهرهای دیدنی و معرفی به مهمان چه باید کرد؟
جواب: ترجیح دادن علاقهی مهمان به علائق خودمان
۳- کدام شهر ایران به صورت پلکانی و زیباست؟
جواب: ماسوله در گیلان
۴- برای تصمیمگیری در مورد انتخاب یک جای دیدنی مثل کویر لوت چه اقداماتی لازم است؟
جواب: استفاده از اطلاعات خودمان و مشورت با دوستان و افراد آگاه
۵- یکی از جنبههای انتخاب و تصمیمگیری چیست؟
جواب: در نظر گرفتن خواستهها، تواناییها، علاقهها و نیازهای خود و دیگران است.
۶- چه زمانی تصمیمگیری دشوار میشود؟
جواب: زمانی دشوار میشود که باید به خواستهها، تواناییها، علاقهها و نیازهای دیگران هم توجه کنیم.
۷- در شرایطی که نتیجهی تصمیمگیری ما بر زندگی و شرایط دیگران هم اثر میگذارد، به چه چیزی باید توجه کنیم؟
جواب: حتما باید به خواستهها، تواناییها، علاقهها نیازها، اهداف و الویتهای آنها توجه کنیم.