هنر های دستی
درس ۵ :: هنر های دستی
جواب گفتوگوی کلاسی صفحه ۷۳ فناوری ششم
الف) به نظر شما با استفاده از دوخت، چه وسایلی میتوان درست کرد؟
جواب: با استفاده از دوخت، میتوان وسایلی مانند قالیچههای کوچک از تکههای پارچه لباسها، پردهها و تزئینات خانه مانند گلهای پارچهای و روبانها، اسباببازیهایی مثل عروسکها و همچنین کیفها و جاعینکیها را ساخت.
ب) آیا میدانید برای دوختن با پارچه، چه فعّالیتهایی باید انجام داد؟
جواب: ابتدا ابزار دوخت مانند سوزن، نخ و پارچه مورد نیاز را آماده کنید. سپس الگوی مورد نظر را تهیه کرده و آن را به کمک خط کش مناسب روی پارچه بکشید. پارچه را با دقت با قیچی برش دهید و ابتدا کوک درشت بزنید و سپس با دقت بیشتری دوخت نهایی را انجام دهید.
ج) چند نمونه صنایع دستی استان خود را نام ببرید.
پاسخ این سوال بسته به استان شما متفاوت است. برای مثال:
صنایع دستی آذربایجان شرقی: سفالگری و سرامیکسازی، محصولات چرمی و پوست، هنرهای رنگرزی سنتی و چاپ کلاقهای، سوزندوزی، گلیمبافی، جاجیمبافی، قالیبافی و…
صنایع دستی استان اصفهان: خاتمکاری، میناکاری، کاشیسازی، منبتکاری، نگارگری، فیروزهکوبی، صحافی و…
صنایع دستی استان زنجان: چاقوسازی، ملیلهسازی، حکاکی روی مس، چاروقدوزی و…
صنایع دستی استان سیستان و بلوچستان: قالیبافی، گلیمبافی، سوزندوزی، خامهدوزی، سیاهدوزی، سکهدوزی، سفالگری و…
جواب فعالیت کلاسی صفحه ۷۴ فناوری ششم
با توجّه به مطالبی که با مشاهدهی فیلم فرا گرفتید، در گروه با دوستان خود مشورت کنید و در ارتباط با تصاویر زیر، نام هر یک از مهارتهای دوخت را بنویسید. 
جواب فعالیت کلاسی صفحه ۷۹ فناوری ششم
با توجّه به مطالبی که با مشاهدهی فیلم فرا گرفتید، در گروه با دوستان خود مشورت کنید و نام هر یک از دوختهای زیر را بنویسید:
جواب فعالیت غیر کلاسی صفحه ۸۲ فناوری ششم
گزارش درس ساخت جامدادی را کامل کنید.
گزارش درس دوخت جامدادی
– در این پروژه چه چیزهایی یاد گرفتید؟
یاد گرفتم … یک عدد جامدادی پارچه ای مناسب برای خود طراحی کنم و بدوزم و تزیینات آن را به دلخواه انجام بدهم.
– برای دوخت جامدادی چه کارهایی انجام دادید؟
۱- قبل از دوخت: ترسیم الگو، برش پارچه
۲- در هنگام دوخت: کوک قطمات پارچه و دوختن آن ها
۳- بعد از دوخت: تزیین و زیباسازی جامدادی
– برای دوخت جامدادی، به چه مشکلاتی برخورد کردید؟
جواب: ۱- انتخاب نوع دوخت مناسب
۲- چه رنگ هایی در کنار هم جامدادی را زیبا می کند.
۳- چگونه دوخت هم اندازه و مرتب بزنیم.
– مشکلات را چگونه برطرف کردید؟
جواب: با تمرین در دوخت ، همفکری با آموزگار هنر برای انتخاب رنگ تجربه ی دوخت دوباره خیلی از مسائل و مشکلات را حل می کند.
– چه موارد ایمنی و بهداشتی را رعایت کردید؟
جواب: احتیاط کردن هنگام کار با سوزن . استفاده از نخ کوتاه برای ایمنی بیشتر
جواب فعالیت صفحه ۸۳ فناوری ششم
ابتدا یکی از مشاغل مرتبط با هنرهای دستی را از فهرست مشاغل موجود در پروندهی زیر انتخاب کنید:
سپس با توجّه به شغلی که انتخاب کردهاید، اطّلاعاتی جمعآوری نمایید و نمون برگ زیر را کامل کنید. برای این کار میتوانید از نمونهی تکمیل شده در پروندهی زیر کمک بگیرید:
نمونهی تکمیل شدهی اطلاعات شغلی
شغل:
جواب: خیاط
– معرفی شغل:
جواب: خَیّاط یا دوزنده شخصی است که به وسیله پارچه و چرم لباس های حرفه ای، مردانه و زنانه را ساخته، تعمیرات و یا تغییر می دهد. خیاط در مفهوم مدرن آن به سازندگان لباس، کت و شلوار و شلوار تک و پیراهن مردان و زنان معمولاً از جنس پشم و پارچه کتانی یا ابریشم اشاره دارد.
– وظایف کسی که این شغل را بر عهده دارد، چیست؟
جواب: ۱- اندازهگیری دقیق بدن مشتریان برای اطمینان از تناسب درست لباسها.
۲- برش پارچهها طبق الگوهای از پیش تهیهشده.
۳- دوختن و تعمیر لباسها با استفاده از ماشینهای دوخت و ابزارهای خیاطی.
۴- مشاوره به مشتریان در انتخاب پارچه و مدلهای مناسب.
۵- انجام تغییرات و تنظیمات نهایی بر روی لباسها برای بهترین نتیجه ممکن.
– افرادی که این شغل را دارند، در چه مکانهایی فعّالیت میکنند؟
جواب: خیاطی – مزونها – کارگاههای تولید – خانه
– کسی که این شغل را بر عهده میگیرد، باید چه تواناییهایی داشته باشد؟
جواب: ۱- داشتن دقت و توجه به جزئیات برای انجام کارهای ظریف.
۲- توانایی استفاده از انواع ماشینهای دوخت و ابزارهای خیاطی.
۳- برخورداری از حس هنری و زیباییشناسی برای طراحی و دوخت لباسهای جذاب.
۴- مهارت در اندازهگیری دقیق و درست برای دوخت لباسهای متناسب.
۵- توانایی مدیریت زمان برای انجام پروژهها در مهلت تعیینشده.
– چه مهارتهایی برای انجام دادن این شغل لازم است؟
جواب: خیاط باید مهارتهایی مانند دوخت و برش دقیق، توانایی طراحی و الگوکشی، آشنایی با انواع پارچهها و نحوه کار با آنها، و توانایی تعمیر و تغییر لباسها را داشته باشد.
– این شغل چه فایدههایی برای جامعه دارد؟
جواب: ۱- ارائه لباسهای با کیفیت و متناسب با نیاز و سلیقه افراد، که باعث افزایش رضایت و اعتماد به نفس مشتریان میشود.
۲- ایجاد فرصتهای شغلی و اشتغالزایی در صنعت پوشاک و مد.
– بهجز مشاغل معرّفی شده در کتاب، چه مشاغل دیگری میشناسید که به این درس ربط داشته باشند؟
جواب: طراح لباس – الگو ساز – کارشناس پارچه و مواد اولیه – مشاور مد – فروشنده پوشاک – مزوندار
– به کدامیک از مشاغل مربوط به این درس، علاقه دارید؟ آنها را بهترتیب بنویسید.
جواب: ۱- طراح لباس
۲- خیاط
۳- مشاور مد
۴- الگو ساز
۵- فروشنده پوشاک
هوش مصنوعی
جواب کار غیر کلاسی صفحه ۵۰ درس چهارم کار و فناوری
با کمک والدین خود، دو برنامەى هوشمند از میان برنامههای پرکاریرد امروزی مانند جمنای، کوپایلوت، چتجیپیتی یا دیپ سیک را انتخاب کنید. سپس ٢ پرسش یا دستور به برنامهی هوش مصنوعی کە انتخاب کردهاید، بدهید. نتیجه را بەصورت زیر در یک برگ گزارش بنویسید و بە کلاس ارائە دهید. در گزارش خود به تفاوتهای دو ھوش مصنوعی در پاسخ به پرسشهایی که مطرح کردهاید هم اشاره کنید.
نام دانشآموز: ماگرتا (به جای ماگرتا نام خود را بنویسید)
برنامهی هوشمند آزمایش شده: چتجیپیتی و جمینای
کاری که انجام دادم: من از دو برنامهی هوش مصنوعی، یکی چتجیپیتی و یکی جمینای، دو سؤال پرسیدم.
پرسش اول: جمع ۲۴۵ و ۳۷۶ چند میشود؟
- پاسخ چتجیپیتی: ۶۲۱
- پاسخ جمینای: ۶۲۱
- آیا پاسخ درست بود؟ بله، هر دو درست جواب دادند.
پرسش دوم: یک متن کوتاه دربارهی اهمیت آب بنویس.
- پاسخ چتجیپیتی: یک متن ساده و کامل داد که توضیح میداد آب برای کشاورزی، آشامیدن و زندگی همهی موجودات لازم است و باید در مصرف آن صرفهجویی کنیم.
- پاسخ جمینای: متن کوتاهتری نوشت که بیشتر دربارهی بحران کمآبی و ضرورت مدیریت آب بود.
- آیا پاسخ درست بود؟ بله، هر دو متن درست بودند ولی لحنشان فرق داشت.
نتیجهگیری: من فهمیدم که هر دو برنامهی هوشمند خیلی سریع جواب میدهند، ولی بعضی وقتها توضیحاتشان با هم فرق دارد. چتجیپیتی بیشتر توضیح میدهد و جمینای خلاصهتر جواب میدهد.
پاسخ کار درس کلاس صفحه ۵۲ درس چهارم کار و فناوری ششم
ھدف: درک نحوەی یادگیری ماشین و الگوریتمهای هوش مصنوعی از طریق بازی گروهی.
وسایل لازم: برگەهای کوچک، مداد یا خودکار، تابلوی کلاس.
روش اجرا:
ا- تهیەی دادهها: هر دانشآموز روی یک برگە، نام یک حیوان یا شیء سادە (مثل اسب، گربە، کتاب، توپ، کیف) را بنویسد و به معلم تحویل دهد. معلم برگهها را جمع آوری کرده و یکى را بهطور تصادفی انتخاب کند (بدون نشان دادن به کلاس).
٢-پرسش و پاسخ هوشمند: دانشآموزان باید با پرسیدن سؤالهای بله/خیر مثل «آیا این حیوان است؟»، «آیا پرواز میکند؟» سعی کنند گزینهی صحیح را حدس بزنند.
معلم فقط با «بله» یا «خیر» پاسخ می دھد.
نتیجهگیری: حال با توجه بە شباهت بازی انجام شدە با یادگیری ماشین؛ پس از مشورت در گروە خود، توضیح دهید که یادگیری ماشین در هر یک از موارد زیر چگونه عمل میکند؟
◀️ طبقهبندی دادهها: وقتی توی بازی میپرسیم «آیا حیوان است؟» یا «آیا شیء است؟»، داریم دادهها رو دستهبندی میکنیم. یادگیری ماشین هم همین کار رو میکنه و اطلاعات رو توی گروههای مختلف میذاره.
◀️ مقایسە شباهت و تفاوت دادهها: مثلاً وقتی میپرسیم «آیا این حیوان پرواز میکند؟»، در واقع داریم فرق حیوانها رو پیدا میکنیم. یادگیری ماشین هم دادهها رو با هم مقایسه میکنه تا شباهت و تفاوتها رو بفهمه.
◀️ رسیدن از کل به جزء: اول میپرسیم «آیا این یک حیوان است؟» بعد کمکم سوالهامون رو محدودتر میکنیم تا برسیم به حیوان یا شیء مشخص. این دقیقاً مثل کاریه که الگوریتمها انجام میدن، یعنی از یه موضوع کلی به سمت جزئیات میرن.
◀️ یادآوری و یادگیری: اگه این بازی رو چند بار انجام بدیم، یادمون میمونه که مثلاً پرنده پرواز میکنه یا اسب چهار پا داره. توی یادگیری ماشین هم دادهها ذخیره میشن و باعث میشه دفعهی بعد سریعتر جواب بده.
◀️ اصلاح پاسخھا: اگه اول اشتباه کنیم و بعد با پرسیدن سؤالهای دیگه جواب درست رو پیدا کنیم، داریم پاسخ خودمون رو اصلاح میکنیم. یادگیری ماشین هم همینجوری خطاهاشو اصلاح میکنه تا دفعه بعد درستتر کار کنه.
جواب کار غیر کلاسی صفحه ۵۳ درس ۴ کار و فناوری ششم
موضوع فعالیت: خلق یک داستان با کمک هوش مصنوعی
هدف: تقویت خلاقیت، مهارت نوشتن و آشنایی با کاربرد هوش مصنوعی در تولید محتوا.
۱ـ یک موضوع مورد علاقه انتخاب کن، مانند: نجات جنگل با دستان کوچک من، دوستی من با رودخانه، نجات گوسفندان از سیلاب، کاغذی که میخواست دوباره دفتر شود، راز چشمهی روستا، ماجرای بطری پلاستیکی در شهر، دوستی که به قولش عمل کرد، آخرین قطرهی آب، ماشینی که مرا به گذشته برد، چرا نباید کسی را مسـخره کـرد؟ اگر یک ربات در کلاس ما بود، اگر من یک مخترع بودم و…
۲ـ ابتدا فکر کن که دوست داری در داستانت چه اتفاقهایی بیفتد.
این کار را با چند جملهی ساده بنویس.
۳ـ حالا از یکی از ابزارهای هوش مصنوعی مثل ChatGPT، Gemini، Copilot یا DeepSeek کمک بگیر.
به آن بگو: بر اساس این جملهها، یک داستان قشنگ برایم بنویس.
۴ـ اگر از نتیجه راضی نبودی، دوباره بپرس یا بگو مثلا:
◀️ داستان را شادتر کن.
◀️ داستان را با یک معما شروع کن.
◀️ پایان داستان را جالبتر بنویس.
◀️ میخواهم یکی از شخصیتهای داستان من فضانورد باشد.
۵ـ وقتی داستانت آماده شد، مانند یک قصهگو آن را بلند و شمرده بخوان و از اعضای خانواده بخواه که از آن فیلم بگیرند.
توجه: قسمت بعدی اختیاری است و در صورت تمایل انجام دهید.
۶ـ وارد سایت https://app.heygen.com شو و از هوش مصنوعی بخواه تا فیلمی را که از داستانت ضبط کرده ای به زبان دیگری تبدیل کند (مثلا انگلیسی، عربی یا فرانسوی).
پاسخ: موضوعی که انتخاب کردم: آخرین قطرهی آب
جملههای اولیه برای شروع داستان: من نوشتم که میخوام قصه دربارهی یک روستای خشک باشه که آب خیلی کم داره. مردم نگرانن که دیگه آب پیدا نکنن. یک دختر بچه توی قصه میخواد با کمک دوستانش آخرین قطرهی آب رو نجات بده.
کاری که انجام دادم: من این جملهها رو به برنامهی هوش مصنوعی (چتجیپیتی) دادم و ازش خواستم برام یه داستان بسازه.
داستانی که هوش مصنوعی نوشت (با تغییرات نهایی): روزی روزگاری در یک روستای کوچک و خشک، مردم خیلی نگران بودند. باران مدتها بود که نمیبارید و چاهها هم یکییکی خشک شده بودند. در خانهی هر کس فقط چند کوزهی کوچک آب باقی مانده بود. همه میترسیدند که به زودی حتی برای خوردن هم آب نداشته باشند.
در بین بچههای روستا دختری به نام نرگس بود که همیشه پر از امید بود. او به دوستانش گفت: «ما نمیتونیم همینطور بشینیم و فقط ناراحت باشیم. باید خودمون دنبال آب بگردیم. شاید جایی باشه که هنوز آب داشته باشه.» دوستانش اول تعجب کردند، ولی بعد قبول کردند که با او همراه شوند.
صبح روز بعد، نرگس و سه دوستش کولهپشتیهای کوچکشان را برداشتند و به سمت کوههای اطراف روستا راه افتادند. آنها در راه خیلی خسته شدند، تشنه شدند و حتی چند بار نزدیک بود برگردند. ولی نرگس همیشه میگفت: «یادتون باشه ما داریم دنبال آخرین قطرهی آب میگردیم. نباید ناامید بشیم.»
وقتی به بالای کوه رسیدند، ناگهان صدای ریز شرشر آبی را شنیدند. همه با هیجان دویدند و پشت یک صخرهی بزرگ، چشمهای کوچک و زلال پیدا کردند. آب مثل نقره از دل سنگ بیرون میآمد. نرگس دستش را پر از آب کرد و لبخند زد: «دیدید؟ این آخرین قطره نبود، این شروع قطرههای تازه است.»
بچهها خبر را به روستا بردند و همهی مردم خوشحال شدند. آنها دور چشمه جمع شدند و تصمیم گرفتند برای اینکه دیگر دچار بیآبی نشوند، آب را درست مصرف کنند و نگذارند هدر برود. از آن روز به بعد روستا پر از زندگی و شادی شد، چون همه فهمیده بودند که قدر قطرهقطرهی آب را باید بدانند.
نتیجه: من فهمیدم که هوش مصنوعی میتونه بر اساس ایدهی سادهی من یک داستان کامل بسازه. اگر چیزی رو دوست نداشته باشم، میتونم ازش بخوام داستان رو تغییر بده.
آموزش کار با سایت Heygen و تبدیل فیلم فارسی به زبان دیگر
۱. ورود به سایت
- وارد سایت Heygen بشو.
- اگه حساب نداری، با ایمیل یه حساب بساز.
۲. آپلود ویدیو
- بعد از ورود، روی گزینهی Upload Video یا «آپلود ویدیو» کلیک کن.
- ویدیویی که خودت از داستانت ضبط کردی رو انتخاب و بارگذاری کن.
۳. انتخاب بخش تغییر زبان
- وقتی ویدیو آپلود شد، گزینهای به اسم Video Translate یا «ترجمه ویدیو» رو انتخاب کن.
- حالا زبان مقصد رو مشخص کن (مثلاً انگلیسی، عربی، فرانسوی).
۴. پردازش توسط هوش مصنوعی
- هوش مصنوعی Heygen شروع میکنه به تغییر صدا و زبان فیلم.
- چند دقیقه طول میکشه و بعد نسخهی جدید آماده میشه.
۵. دانلود یا پخش آنلاین
- بعد از آماده شدن، میتونی ویدیو رو دانلود کنی یا همونجا آنلاین پخش کنی.
- توی نسخهی ترجمه شده، لبها و صدا هم هماهنگ با زبان جدید تغییر پیدا میکنن، انگار خودت داری اون زبان رو صحبت میکنی.
✅ نکته: بهتره فیلمی که میسازی کیفیت صداش خوب باشه و آرام و شمرده صحبت کنی تا ترجمهی نهایی دقیقتر دربیاد.
درس ۳ کار و فناوری
جواب کار در کلاس صفحه ۴۰ درس ۳ کار و فناوری
دربارەی هر یک از پرسشهای زیر در گروه خود بحث و گفتوگو کنید و نتیجه را به کلاس ارائه دهید.
◀️ دو فعالیت روزمره و همچنین دو نمونه مسئله را که در درس علوم یا ریاضی با مواجه میشوید، نام ببرید.
پاسخ: در زندگی روزمره، کارهایی مثل مسواک زدن و آماده کردن سفرهی غذا فعالیت حساب میشن. توی درسها هم مثلاً در علوم حل کردن یک آزمایش و در ریاضی حل کردن یک مسئلهی جمع یا تقسیم نمونهی مسئله هست.
◀️ برای انجام فعالیتهایی که نام بردید و همچنین حل مسئلههایی که به آن ها اشاره کردید، از چە الگوریتمهایی استفاده میکنید؟
پاسخ: برای این کارها ما از الگوریتم استفاده میکنیم. مثلاً برای مسواک زدن الگوریتمش اینه: اول مسواک رو خیس میکنیم، بعد خمیر دندون میزنیم، بعد دندونهارو مسواک میزنیم و آخرش دهان رو میشوریم. توی ریاضی هم برای جمع کردن الگوریتمش اینه که عددها رو زیر هم مینویسیم، از سمت راست شروع میکنیم و اگه لازم باشه انتقال میدیم.
◀️ آیا میتوان یک فعالیت مشخص را با چند الگوریتم متفاوت انجام داد؟ مثال بزنید.
پاسخ: بله، میشه یک فعالیت رو با الگوریتمهای مختلف انجام داد. مثلاً برای رفتن به مدرسه میشه از مسیر خیابون اصلی رفت یا از کوچههای فرعی رفت. هر دو الگوریتم در نهایت ما رو به مدرسه میرسونن.
درس دوم
جواب کار غیر کلاسی صفحه ۲۶ کار و فناوری ششم
دربارهی هریک از پرسشهای زیر تحقیق کنید و نتیجه را به کلاس ارائه دهید.
– با خاموش شدن رایانه، داده ها روی کدام یک از حافظه های رایانه پاک میشود؟ حافظهی رَم یا حافظهی اصلی؟
جواب: حافظهی رَم
– درگاه (پورت)های رایج رایانه ها چه نام دارند و هر کدام به چه منظوری استفاده میشوند؟
جواب: درگاههای رایج رایانهها مثل USB برای وصل کردن فلش و موس و کیبورد، HDMI برای اتصال به مانیتور و یا تلویزیون، AUDIO برای هدفون و بلندگو، و LAN برای اینترنت هستند.
جوابی دیگر:
USB: انتقال داده، اتصال لوازم جانبی (مثل ماوس، کیبورد، فلش مموری)
HDMI: انتقال تصویر و صدا به مانیتور، تلویزیون، پروژکتور
پورت شبکه: اتصال به شبکه و اینترنت
جک صوتی: اتصال هدفون، میکروفون، اسپیکر
پورت دیسپلی: انتقال تصویر و صدا با کیفیت بالاتر (معمولاً برای مانیتورهای پیشرفته)
– به نظر شما چرا در واحد برق رایانه از دستگاه خنک کننده (فن) استفاده میشود؟
جواب: زیرا در حین کار، گرمای زیادی تولید میکند.
– با گذشت زمان، ممکن است سختافزار رایانهی شما کند شود یا حتی به طور کامل از کار بیفتد. وقتی این اتفاق میافتد، آیا همیشه لازم است یک رایانهی جدید بخرید یا با ارتقای برخی از سخت افزارها و با هزینهی بسیار کمتر، میتوان همچنان از آن استفاده کرد؟
جواب: خیر گاهی اوقات میتوان با ارتقای برخی از سختافزارها مانند رم، هارد ، کارت گرافیک و CPU، میتوان عملکرد رایانه را به طور قابل توجهی بهبود بخشید و با هزینهی بسیار کمتر از آن استفاده کنید.
– معمولاً کدام اجزای رایانه را ارتقا میدهند؟
جواب:
رم (RAM)
هارد دیسک/SSD
کارت گرافیک (GPU)
پردازنده (CPU)
واحد برق (پاور)
جواب کار در کلاس صفحه ۲۶ کار و فناوری ششم
پس از بحث و گفتوگوی گروهی در کلاس درس، برای هر یک از دستگاه های جانبی ورودی، خروجی و ذخیره سازی، دستکم سه نمونهی دیگر را بیان کنید و کاربرد آنها را توضیح دهید.
دستگاههای جانبی ورودی:
– اسکنر
– وبکم
– میکروفون
دستگاههای جانبی خروجی:
– پرینتر
– بلندگو
– پروژکتور
دستگاههای جانبی ذخیرهسازی:
– فلش مموری
– هارد دیسک اکسترنال
– کارت حافظه
درس اول
جواب کار در کلاس صفحه ۱۳ درس اول کار و فناوری ششم
در شکلهای زیر چند نمونه از وسایلی آمده است که در گذشته برای پاسخ به نیازهای گوناگون طراحی و ساخته شدهاند. نام هر یک از این وسایل در جعبهی کلمات داده شده است.
الف) نام هر وسیله را از جعبهی کلمات انتخاب کنید و در زیر آنها بنویسید.
ب) دربارهی کاربرد هر یک از این وسایل در گروه کلاسی خود بحث و گفتوگو کنید و نتیجه را به کلاس ارائه دهید.
پ) با توجه به تکامل فناوری در طول زمان، هر یک از این ابزارها امروزه به چه شکلی در آمدهاند؟
ت) وسیلهای را نام ببرید که از ترکیب تمام این وسایل ساخته شده است.
رادیو، چراغ قوه، دستگاه پخش صدا، لامپ، باتری، تلفن، تلویزیون، دستگاه پخش فیلم، دوربین عکاسی
پاسخ بخش الف: در تصویر زیر میتوانید مشاهده کنید:
پاسخ بخش ب:
باتری: تولید و ذخیره انرژی الکتریکی برای روشن کردن وسایل ساده.
دوربین عکاسی: ثبت و نگهداری تصویر افراد، مناظر و رویدادها.
دستگاه پخش صدا: گوش دادن به موسیقی و ضبط صدا.
تلفن: برقراری ارتباط صوتی از راه دور.
لامپ: روشنایی خانهها و مکانها.
چراغقوه: ایجاد روشنایی قابل حمل در تاریکی.
رادیو: شنیدن اخبار و موسیقی و برنامههای آموزشی.
تلویزیون: تماشای برنامهها، فیلمها و اخبار.
دستگاه پخش فیلم: نمایش فیلم در سالنها یا خانهها.
پاسخ بخش پ:
باتری: باتریهای قلمی، شارژی و باتریهای لیتیومی موبایل.
دوربین عکاسی: دوربینهای دیجیتال و دوربین موبایل.
دستگاه پخش صدا: ضبطهای دیجیتال و پخشکنندههای MP3.
تلفن: گوشیهای تلفن همراه و هوشمند.
لامپ: لامپهای LED و کممصرف.
چراغقوه: چراغقوههای LED و چراغ گوشی.
رادیو: رادیوهای دیجیتال و اپلیکیشنهای رادیویی در موبایل.
تلویزیون: تلویزیونهای هوشمند، LCD و LED.
دستگاه پخش فیلم: سینماهای دیجیتال و سیستمهای خانگی DVD و بلوری.
پاسخ بخش ت: تلفن هوشمند (موبایل) 📱
چون هم دوربین دارد، هم چراغقوه، هم رادیو و تلویزیون، هم پخشکننده صدا و فیلم، و هم برای ارتباط استفاده میشود.
پاسخ کار در کلاس صفحه ۱۴ درس اول کار و فناوری ششم
به تصاویر زیر (که در این صفحه و پایین صفحهی بعد آمده است) با دقت نگاه کنید و با توجه به شناختی که تاکنون از فناوری و مفاهیم مرتبط با آن به دست آوردهاید، دربارەی آنچه که محصول اختراع و یا نتیجهی خلاقیت و نوآوری است، در گروه کلاسی خود بحث و گفتوگو کنید.
پاسخ: شیر آبهای مختلف: نتیجهی خلاقیت و نوآوری در طراحی (شیر لمسی، شیر اهرمی و شیر دو دستگیرهای).
دوچرخهها: نمونهای از اختراع (وسیله نقلیه) که با نوآوری مدلهای جدیدتر ساخته شده است (دوچرخه کوهستان، دوچرخه ورزشی ثابت، دوچرخه تاشو).
خارهای گیاه: الگوبرداری طبیعی.
کفشهای چسبی (ولکرو): اختراعی است که از طبیعت (خار گیاه) الهام گرفته شده ⭠ نتیجهی خلاقیت و نوآوری در فناوری.
سنجاقک: موجود طبیعی با پرواز خاص.
بالگرد (هلیکوپتر): اختراعی است که از پرواز حشرات الهام گرفته ⭠ نتیجهی نوآوری و استفاده از طبیعت در فناوری.
انواع دکمه، زیپ، قفل و گیرهها: همه محصول اختراع هستند.
طراحیهای متنوع آنها حاصل خلاقیت و نوآوری در کاربرد و زیبایی است.
جمعبندی پاسخ: در همهی این تصاویر، بعضی موارد (مثل باتری، دوچرخه، تلویزیون، دکمه و زیپ) اختراع هستند و بعضی (مثل کفش چسبی یا بالگرد) نمونهی الهام از طبیعت و نتیجهی خلاقیت و نوآوریاند.
جواب کار غیر کلاسی صفحه ۱۷ درس اول کار و فناوری ششم
امروزه در صنعت کشاورزی با استفاده از روش تغییر ویژگی و دانش روز، انواع محیط کشت مانند خاک ژلهای به وجود آمده است. دربارهی خاک ژلهای و کاربردهای مواد جذبکنندهی آب، تحقیق کنید و نتیجه را به کلاس درس ارائه دهید.
پاسخ: خاک ژلهای چیست؟
خاک ژلهای یا پلیمرهای سوپر جاذب موادی هستند که میتوانند مقدار زیادی آب را در خود جذب و برای مدت طولانی ذخیره کنند. این دانهها در ابتدا شبیه دانههای ریز رنگی هستند، اما وقتی در آب قرار میگیرند، چندین برابر حجم خود بزرگ میشوند و حالتی شبیه ژله پیدا میکنند.
کاربردهای خاک ژلهای
- کشاورزی و باغبانی:
- ذخیرهی آب در ریشهی گیاه و آزادسازی تدریجی آن.
- کاهش نیاز به آبیاری و صرفهجویی در مصرف آب.
- کمک به رشد بهتر گیاهان در مناطق خشک.
- تزئینات و گلآرایی:
- استفاده در گلدانهای شیشهای برای زیبایی و نگهداری آب مورد نیاز گیاه.
- حملونقل و کاشت نهال:
- هنگام جابهجایی نهالها، خاک ژلهای باعث میشود ریشه گیاهان خشک نشود.
- مصارف دیگر:
- در تولید پوشک نوزاد و دستمالهای بهداشتی (به دلیل قدرت جذب بالای آب).
- در بستهبندی مواد غذایی برای حفظ رطوبت.
✅ نتیجهگیری برای کلاس: خاک ژلهای یکی از دستاوردهای مهم فناوری نوین است که به کشاورزان کمک میکند مصرف آب را کاهش دهند و در شرایط کمآبی، گیاهان سالمتر بمانند. این ماده نمونهای از بهکارگیری دانش روز و خلاقیت در خدمت زندگی انسان است.
جواب کار در کلاس صفحه ۱۸ درس اول کار و فناوری ششم
با بحث و گفتوگو در گروه کلاسی خود مشخص کنید که در هر یک از تصاویر زیر از کدام روش پرورش خلاقیت استفادهی بیشتری شده است.
پاسخ: در تصویر شمارهی یک، خطکش چندمنظوره دیده میشود که در آن چند ابزار مختلف مانند نقاله، گونیا و خطکش با هم ترکیب شدهاند. این نمونهای از روش ترکیب ایدهها است.
در تصویر شمارهی دو، لباس غواصی و کپسول اکسیژن نشان داده شده که برای برطرف کردن مشکل غرق شدن در آب طراحی شدهاند و انسان را بر روی آب نگه میدارد.
در تصویر شمارهی سه، حلقهی بادی به شکل فلامینگو طراحی شده که از طبیعت و شکل پرندهها الگوبرداری شده است. این نمونهی روش تقلید و الهام از طبیعت است.
در تصویر شمارهی چهار، دانههای ذرت به پفیلا یا همان پاپکورن تبدیل شدهاند. این تغییر نشاندهندهی روش دگرگونی و تغییر کاربری است.
در تصویر شمارهی پنج، جعبهی دستمال کاغذی به شکل یک خرس عروسکی ساخته شده تا جذابیت بیشتری برای استفاده داشته باشد. این کار با روش زیباسازی و ایجاد جذابیت انجام شده است.
در تصویر شمارهی شش، فلشمموریهایی با شکلهای مختلف مانند پنگوئن، گیتار و کلید دیده میشود که همه یک کارکرد دارند، اما با تخیل و تنوع در ظاهر طراحی شدهاند. این نمونهی روش تخیل و تنوعسازی است.
در تصویر شمارهی هفت، خودکار چند رنگ قرار دارد که چند جوهر رنگی را در یک قلم جمع کرده است. این نمونه هم از روش ترکیب ایدهها بهوجود آمده است.